Staat er een Belgische Staatshervorming in de steigers? Weinig waarschijnlijk, en als het er toch van komt, verwacht ik niet meer dan een oppervlakkige en politiek-techneuterige aanpassing van het reeds rampzalig ingewikkelde bestuurlijke kluwen.
Elke firma of bedrijf is onderhevig aan marktkrachten en moet zich bijna dagelijks in vraag stellen, reorganiseren, afslanken wanneer het moet en groeien wanneer het kan. Hierdoor blijft het bedrijf gezond en slagkrachtig. Een bestuurlijke organisatie zoals een overheid heeft deze (gedwongen) flexibiliteit niet. Het gevolg hiervan laat zich gemakkelijk raden: iedereen die een administratie leidt, weet dat de organisatie de natuurlijke neiging heeft om aan te vetten. Meer mensen in dienst, meer vergaderingen, meer opgelegde taken. Niemand stelt zich meer de vraag naar de kernactiviteiten waarop men zich zou moeten focussen, alle energie wordt opgeslorpt door de interne machtsstrijd. Op deze manier is de overheidsadministratie en het politiek personeelsbestand uitgegroeid tot een onoverzienbaar, complex en inefficiënt gedrocht.
Indien men werkelijk een Belgische staatshervorming wil, zou men beter met een krachtige en kleine werkgroep de door de overheid noodzakelijk uit te voeren taken herdefiniëren, en dit op elk bestuurlijk niveau: federaal, gewestelijk, provinciaal en gemeentelijk. Zijn al deze niveau’s wel degelijk nodig? Leveren ze beter bestuur? Dan pas kan men bouwen aan een echte staatshervorming, met een bestuur dat kan en moet optreden, maar enkel daar waar het vereist is.
Lijkt dit haalbaar of realistisch? Natuurlijk niet: kan men menselijkerwijze van politici verwachten dat ze de structuren waarin ze floreren en carrière maken, zullen afslanken en inperken? Het lijkt wel op een dokter die zichzelf moet opereren…
Wat kunnen we als burger dan wel verwachten en eisen van onze politici: wellicht geen “goed bestuur”, maar toch wel een zo min mogelijk “slecht bestuur”. Wordt ongetwijfeld vervolgd.