Vandaag vindt in Brussel een demonstratie plaats van truckers en landbouwers. Doel: protesteren tegen de hoge brandstofprijzen en te lage vergoedingen voor de landbouwproducten. Indien je hierover nadenkt, kun je niet anders dan constateren dat beide groepen (truckers en landbouwers) een tegengesteld belang hebben. Is het niet door de goedkope import uit andere landen dat onze landbouwers onder voortdurende druk staan en lage prijzen krijgen opgedrongen? Is het niet zo dat indien de transportprijzen eindelijk realistisch worden verrekend, de verstandige boer hier er beter uitkomt?
Bekijken we het even meer globaal, uit vogelperspectief… wat constateren we? Onze maatschappij verandert voortdurend, interne en externe factoren (bevolkingsgroei, energieverbruik, wereldconsumptie, klimaat, …) zijn geen statische begrippen, maar hard schommelende gegevens. Verandering gebeurt nooit zachtjes en geleidelijk maar steeds met sprongen en grote schommelingen. Telkens brengt dit onrust, verzet en chaos teweeg. Ons menselijk brein kan hier niet goed mee om: instinctief gaan we ervan uit dat alles stabiel en rechtlijnig blijft - de aarde is plat, winter en zomer komen, we doen hetzelfde als onze ouders het deden, enz… we denken lineair, niet exponentieel.
Van een landbouwgemeenschap, over een industrieel tijdperk, voorbij een dienstenmaatschappij naar een informatie- en technologische wereld? Elk van deze wereldbeelden heeft zijn eigenheden, waarbij werk, energie, gezinsbeleid en organisatie van de maatschappij bij elke overgang drastisch veranderen. Weliswaar loopt de noodzakelijke aanpassing van de bevolking altijd een stapje achter. Ons onderwijs en werkorganisatie is nog steeds gericht op een industriële maatschappij, werken in loondienst, met vaste uren, een stabiele carrière en het verwerven van statische kennis. Allemaal samenhokken gedurende 8 werkuren op de vertrouwde administratie…
Een korte blik op onze zeer nabije toekomst?
- Reorganisatie van de arbeidsplaats: het is gewoon waanzinnig om elke dag uren in de file of op het openbaar vervoer door te brengen. Onze technologie is gemakkelijk in staat om van eender welke plaats uit te kunnen werken - waarom doen we het niet? Is de brandstof te goedkoop of verspillen we gewoon graag onze tijd?
- Reorganisatie van de arbeidsuren: werken aangepast aan je individuele behoeften. Werk meer of minder, wordt beloond en gesalarieerd op basis van gepresteerd werk, niet op basis van geklopte uren.
- Een loopbaan waarbij studeren, opleiding, vrije periodes (inclusiek pensioen) door elkaar lopen en met elkaar verstrengeld zijn, ongeacht je leeftijd.
- Een geleidelijke en voortdurende transfer van arbeidskrachten uit de logge overheidsadministraties naar de privé. De privé kampt stilaan met grote problemen om zelfs administratieve vacatures ingevuld te krijgen. Herbekijken en herdefiniëren van de overheidstaken: terug naar de core-business - afslanken die handel. Dit brengt weeral ruimte voor belastingsverlaging mee.
- Een drastisch herbekijken van het transport, zowel personenvervoer (zie onder punt 1) als vrachtvervoer. Indien vrachtvervoer zowel over land, lucht als over zee realistische en werkelijke kostprijzen zou aanrekenen, is het terug economisch voordeliger om dicht bij de plaats van consumptie te produceren en te stockeren.
- Energie: onze energie wordt nu nog zeer centraal opgewekt, volledig in de geest van de industriële maatschappij. Een principe dat eigenlijk 19de-eeuws is. Decentraliseren, met een gemengd landschap van kleinschalige units: van energievoorziening per gemeente (windmolens) tot energie-opwekking per huisgezin (zonnepanelen, …).
De technologie is er reeds om te evolueren naar een ecologische en economisch goeddraaiende maatschappij. Enkel onze eigen traagheid houdt ons tegen.