De toekomstige Oosterweelverbinding in Antwerpen wordt weer in vraag gesteld. De Vlaamse regering reageert ontstemd en voert een drastische wijziging door aan de top van de raad van bestuur van de BAM (Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel). Karel Vinck komt het oplossen. Wat niemand zal ontkennen is dat er een gigantisch mobiliteitsprobleem is: zowel rond Antwerpen als rond Brussel is elke pendelaar die de auto verkiest of verplicht is de auto te gebruiken gewend aan de dagelijkse eindeloze files. Dat dit afbreuk doet aan de levenskwaliteit is een open deur intrappen.
De vraag die zich natuurlijk stelt is: hoe los je dat op? Logisch gezien zijn er maar twee mogelijkheden:
- Met alle middelen moet gepoogd worden om personen- en vrachtvervoer te verminderen. De voortdurende uitbreiding van de Antwerpse haven voorspelt evenwel niet veel goeds in die zin. Het containervervoer over de weg zou nog gemakkelijk kunnen verdubbelen de volgende jaren. Deze politiek staat haaks op de onstuitbare golf van steeds hogere energieprijzen. Vanaf welk prijsniveau is het grootscheepse transporteren van goederen vanuit alle kanten van de wereld niet meer rendabel? Zou het kunnen dat meer kansen zich terug zullen aanbieden voor lokale productie in plaats van de nu (kunstmatig) lage prijzen van de invoer? Mij doet het verder blind investeren in haveninfrastructuur denken aan de jaren 70, toen tonnen geld werd gepompt in staal- en kolenindustrie die toen al ten dode waren opgeschreven. Een volledige generatie heeft deze schulden mogen afbetalen, mijnheer Willy Claes.En wat het personenvervoer betreft: hoe lang moet het nog duren vooraleer overheid en bedrijfsleven beseffen dat het dagelijkse woon-werkverkeer gemakkelijk kan gedecimeerd worden? Met de huidige IT-middelen en doorgedreven decentralisatie kan zeer eenvoudig een nieuwe arbeidsorganisatie worden ingevoerd, waarbij de werknemers werken wanneer en waar ze het wensen. De huidige arbeidsorganisatie is nog steeds gebaseerd op 19de-eeuwse centralistische administraties en bedrijven. Op een bepaald moment moet het huidige tweeverdienersgezin zich even bezinnen, en zich afvragen of de tredmolen (de rat-race) waarin ze gevangen zitten wel de uiteindelijke vervulling van hun levensdroom is…
- De tweede mogelijkheid is simpel: verder de verkeersinfrastructuur proberen uit te breiden. De bedenking die velen zich stellen is natuurlijk waar de grens ligt, waar komt de leefbaarheid van een hele regio in gevaar. Dat het huidige verkeer nu reeds verantwoordelijk is voor duizenden doden jaarlijks, is een wetenschappelijke zekerheid. De discussie rond fijn stof begint pas. En laat ons niet vergeten dat tot nu toe elke uitbreiding van de verkeersinfrastructuur het perverse effect had, dat onmiddellijk het nieuwe potentieel volledig werd ingevuld. Met andere woorden: uitbreiding van de infrastructuur lokt op zijn beurt weer aantrekking en “creatie” van nieuw bijkomend verkeer uit.
De meest waarschijnlijke oplossing is zoals steeds het Belgische compromis: pogen het wegvervoer (personen en vracht) in te dammen, en anderzijds de bestaande infrastructuur te stroomlijnen.