Kopiëren van ganse partituren in scholen
Aan het allereerste begin van totalitaire systemen proberen regimes via populistische maatregelen, gestaafd op leugens en bedrog, de bevolking te paaien en achter zich te scharen. Of het nu gaat om linkse (vb. voormalige sovjets) of rechtse dictaturen (vb. Nazi’s), mensen met vrije meningsuiting zoals persmensen en kunstenaars worden de eerste slachtoffers. Bij het wetsontwerp van Minister Van Quickenborne (VLD) is het niet anders. De bewering dat leerlingen ganse partituren mogen kopiëren onder de reprobel-regeling is een flagrante overtreding van de Europese wetgeving. Een Europese richtlijn verbiedt immers het kopiëren van partituren, zelfs gedeelten. Wat de minister voorstelt, is niets anders dan het beslag leggen op de eigendom (partituren) van de uitgevers. Ik kan mij niet van de indruk ontdoen dat de teksten geschreven zijn door iemand die nog niet dikwijls een partituur van kortbij heeft gezien. Van een democratie zou men op zijn minst mogen verwachten dat er overleg zou geweest zijn met de betrokken sector. Dit alles is een zeer eigenaardige ontwikkeling voor een Minister die zou moeten opkomen voor de ondernemingen, dat juist hij overgaat tot de onteigening en nationalisatie van een hele sector. Hebben we niet hetzelfde gezien tijdens de kristalnacht in Nazi-Duitsland? Wat de minister voorstelt, is het legaliseren van het misdrijf van namaak, niet meer dan een populistische maatregel. Het is trouwens een onethische maatregel en ik vraag mij af hoe echte democratische partijen een diefstal kunnen legaliseren. Het is niet omdat kopiëren wijd verbreid is, dat het moet worden toegestaan. Een volgende stap kan zijn software te confisceren en vrij te geven voor kopies, omdat vele kinderen nu eenmaal gebruik maken van gekraakte versies. Daarna kunnen andere zaken volgen, GSM, MP3, CD’s, DVD’s, merkkledij etc. Er is geen fundamenteel verschil tussen partituren en andere handelsgoederen. De andere takken van het bedrijfsleven wordt aangeraden op hun hoede te zijn!
In vele takken van het bedrijfsleven, en ook aan universiteiten, bestaat een systeem van licenties, waarbij jaarlijks betaald wordt voor de bruikleen van een aantal kopies van software en wetenschappelijke publicaties, voor het kopiëren van partituren zoals door Semu uitgewerkt, of voor het vervaardigen van andere handelsgoederen. In tegenstelling tot het voorstel van de Minister, zou het een grote opvoedkundige waarde hebben en ethisch wel degelijk verantwoord zijn om de kinderen aan te leren dat ze niet zo maar gelijk wat mogen kopiëren, maar dat ze dat wel mogen onder juist omschreven licentievoorwaarden.
De VLD minister heeft natuurlijk een zwakke sector met een niche-activiteit uitgekozen om als eerste aan te vallen. Het kopiëren van ganse partituren staat gelijk met oneerlijke concurrentie en het misdrijf van namaak. Het gevolg zal zijn dat honderden componisten, auteurs, muziekhandels en muziekuitgevers het niet meer zullen overleven. Muziekuitgevers zijn mensen met een passie voor muziek en kunst, en hebben zware investeringen gedaan om internationaal mee te draaien. Het is hun levenswerk dat door een dwaze wet zou worden vernietigd. In een periode dat Europa jacht maakt op namaakproducten allerhande, beleven we het dat een Belgisch Minister zo onverstandig is om een onderhandelde licentie-overeenkomt met Semu op de helling te zetten. Dit heeft tot gevolg dat onze componisten en auteurs niet meer zullen kunnen publiceren omdat de uitgeverijen verlies lijden. Ook het inkomen van componisten en auteurs wordt aangetast. Juist zoals dat in andere dictatoriale systemen het geval was en nog steeds is, zullen we overgaan naar een soort van staatsinmenging in wat er nog wel en niet zal kunnen worden gepubliceerd. Als overtuigd democraat durf ik hierbij dan ook een oproep doen om een Cordon Sanitaire aan te leggen rond deze groep anti-democraten van de VLD, want het zijn wolven in schaapsvacht, maar nu hebben ze hun ware gelaat laten zien! Als zodanig zijn ze nog erger dan het Vlaams Belang, want die zeggen ten minste openlijk waar ze voor staan.
Om uit de impasse te geraken, zou ik op zijn minst een constructief overleg voorstellen met de betrokken partijen. Dan zal ook blijken dat de bestaande onderhandelde licentie-regeling eervol is voor alle betrokken partijen. Dit impliceert tevens een normale exploitatie door de uitgevers. Hierbij blijven slechts 2 mogelijke opties: ofwel alle partituren aankopen, ofwel een licentie afsluiten, juist zoals dat in andere sectoren van toepassing is. Hierbij is uiteraard geen overheidsinmenging nodig. Het door de Minister voorgestelde wetsontwerp werkt bovendien marktverstorend t.o.v. de situatie in onze buurlanden en is pure Kafka.
J. Geuns, Prof. K.U.Leuven
Jan,
ik vind je bewoordingen soms nogal sterk en een beetje karikaturaal, maar natuurlijk heb je gelijk.
Van Quickenborne misleidt hiermee gewoon de scholen. Heb je de commentaar van een specialist auteursrecht gelezen in de Standaard (4/12/08):
================================================
Partituren
Minister van Ondernemen en Vereenvoudigen Van Quickenborne verdedigt (DS 2 december) zijn voornemen om de vergoeding voor het kopiëren van partituren voor onderwijsdoeleinden af te schaffen. Daarbij gebruikt hij een aantal valse, of op zijn minst onvoldragen argumenten.
Wat de kern van dit hele verhaal uitmaakt, is het volgende: de wettelijke uitzondering voor bladmuziek geldt louter ‘ter illustratie bij onderwijs’. Met andere woorden, een gedeelte van een partituur mag worden opgenomen in een theoriecursus aan een muziekschool, om bijvoorbeeld aan leerlingen duidelijk te maken hoe een componist harmonisch te werk gaat. In het voornemen van Van Quickenborne zou dan voor dat doel nu ook een volledige partituur mogen worden gebruikt. Maar noch onder de bestaande regeling, noch onder de voorgenomen nieuwe, is het toegestaan vrijelijk partituren te kopiëren om aan de leerlingen uit te delen met het oog op hun instrumentopleiding. Dat zou immers hoe dan ook de drempel van het louter illustratieve gebruik overschrijden. De maatregel van de Minister is dus in die zin een maat voor niets. Hij wordt manifest valselijk voorgesteld als regularisering van een voorheen ontoelaatbare praktijk.
Luc Gulinck is jurist, gespecialiseerd in auteursrecht
============================================
De nagel op de kop zou ik zeggen. Gewoon plat populisme. Ik hoop echt dat quickenborne een lawine van schadeclamis op zijn dak krijgt. Moet een minister niet een bepaalde sérieux uitdragen?
Stefaan,
muziekleerkracht